Qaluzin bildirib ki, Avropa İttifaqının müşahidəçiləri Ermənistanın sərhədini qorumur, Rusiya, Azərbaycan və İrana qarşı kəşfiyyat məlumatları toplamaqla məşğuldur.
Qaluzinin müşahidələrindən bir gün sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türk Dövlətləri Parlament Assambleyasının nümayəndə heyəti ilə görüşdə bəzi ölkələrin qan və müstəmləkəçilik ambisiyalarında olduğunu bildirərək, Avropa İttifaqının ünvanına son dərəcə sərt qiymətləndirmələr edib. Prezident Ermənistan-Azərbaycan nizamlanmasından da danışıb və bəyan edib ki, Ermənistan konstitusiyanı dəyişməyənə qədər sülh müqaviləsi imzalanmayacaq.
İlham Əliyev Ermənistana ATƏT-in Minsk qrupunun buraxılması üçün birgə müraciət etməyi təklif etdiyini də açıqlayıb. Əgər Ermənistan razılaşmasa, o zaman Azərbaycandan ərazi tələbləri davam edir. Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyi öz növbəsində iddia edib ki, tərəflər müqavilənin heç bir müddəasının milli qanunvericiliyin şərhinə tabe olmadığı barədə razılığa gəliblər.
Yəni guya Ermənistan və Azərbaycanın bir-birinə ərazi iddiasının olmadığı müəyyən edilərsə, o zaman nə İrəvan, nə də Bakı bu sazişi şübhə altına alacaq heç bir konstitusiya və ya qanunvericilik bazasına istinad edə bilməz. Ermənistanın bu manipulyativ cavabı fonunda Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova yenidən Aİ-nin Ermənistandakı müşahidə missiyasına qarşı xəbərdarlıqlar səsləndirib. Zaxarovanın sözlərinə görə, onların mövcudluğu Cənubi Qafqazı rəqabət meydanına çevirir və bütün problemlər xarici müdaxilə olmadan həll edilməlidir.
Zaxarovanın ifadəsinin kodundan belə çıxır ki, Ermənistan Rusiyanın təsir zonasıdır, Aİ müşahidəçiləri Ermənistanı tərk etməli, Ermənistan-Azərbaycan münasibətləri region ölkələrinin iştirakı ilə tənzimlənməlidir. Qeyd etmək lazımdır ki, İlham Əliyev Ermənistana yeni ilkin şərtlər təqdim etməzdən əvvəl İranın prezidenti vəzifəsini icra edən, birinci vitse-prezident Məhəmməd Moxber ilə telefon danışığı aparıb. Görünür, telefon danışığı zamanı Cənubi Qafqazın “postkonflikt sinifləşdirməsi” perspektivi də müzakirə olunub.
Hər halda Tehranın da Aİ-nin Ermənistandakı missiyasını bəyənmədiyini bilirik. İlham Əliyev Ermənistana konstitusiya dəyişiklikləri təklif etməklə, sülh müqaviləsini sığortalamağa çağırır. Ukrayna böhranının gərginləşdiyi bir şəraitdə Ermənistan-Azərbaycan müqaviləsinin imzalanması presedent, müəyyən mənada həm də model olacaq.
Bunun Rusiyaya da çox fayda var. Qaluzin-Zaxarova siyasi çıxışının vəhdəti də bundan xəbər verir. Vladimir Putin Bakıya səfər edəcəkmi, Ermənistan-Azərbaycan nizamlanmasının prinsiplərindən danışacaqmı? ABŞ Türkiyə ilə bu mövzuda müzakirələr aparır.
Asif Cəfərov
Ordu.az
